• 28 Ապր
• 2026

Երևանում մեկնարկել է իրանա-կովկասյան հետազոտությունների միջազգային գիտաժողովը

Այսօր Ռուս-Հայկական համալսարանում իր աշխատանքներն է սկսել «Իրանա-կովկասյան շփման գոտի. ժողովուրդներ, մշակույթներ, լեզուներ» խորագրով միջազգային գիտաժողովը, որը կազմակերպվել է ՌՀՀ Արևելագիտության ինստիտուտի կողմից

Միջոցառումը համախմբել է իրանագիտության, կովկասագիտության և արևելագիտության ոլորտներում աշխատող հայաստանյան և արտասահմանյան գիտական կենտրոնների հետազոտողների: Գիտաժողովի շրջանակներում կլինեն լիագումար և թեմատիկ նիստեր՝ նվիրված տարածաշրջանի էթնիկ պատմության, լեզվական շփումների և մշակութային փոխազդեցությունների հարցերին:

Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ ՌՀՀ գիտության գծով պրոռեկտոր, պրոֆեսոր Պարգև Ավետիսյանը: Նա ընդգծեց, որ գիտաժողովն արդեն ավանդական բնույթ է ստացել և արտացոլում է գիտական հետազոտությունների բարձր մակարդակը: Նրա խոսքով՝ արևելագիտական դպրոցի զարգացման գործում զգալի ավանդ ունեն առաջատար մասնագետները, այդ թվում՝ պրոֆեսոր Գառնիկ Ասատրյանը և նրա գիտական դպրոցը:

Պարգև Ավետիսյանը նշեց, որ իրանա-կովկասյան շփման գոտին բարդ պատմամշակութային տարածք է, որը ձևավորվել է Իրանական բարձրավանդակի և Կովկասի հատման կետում: Այս տարածաշրջանը հազարամյակներ շարունակ ծառայել է որպես միգրացիաների, առևտրի և մշակութային փոխանակման կարևորագույն միջանցք, ինչն էլ կանխորոշել է նրա դերը էթնիկ և լեզվական բազմազանության ձևավորման գործում:

Ըստ նրա՝ առանձնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում տարածաշրջանի լեզվական իրավիճակը, որտեղ փոխազդում են իրանական և կովկասյան լեզուները՝ ձևավորելով կայուն լեզվական միություններ: Այս գործընթացներն ուղեկցվում են փոխադարձ փոխառություններով, նմանատիպ քերականական կառուցվածքների զարգացմամբ և ակտիվ մշակութային փոխանակմամբ:

ՌՀՀ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն, պրոֆեսոր Գառնիկ Ասատրյանն իր հերթին նշեց, որ 2026 թվականը նշանակալի է ինստիտուտի համար. այս տարի լրանում է «Iran and the Caucasus» միջազգային գիտական հանդեսի 30-ամյակը: Նա ընդգծեց, որ պարբերականը շարունակում է մնալ գիտական երկխոսության կարևոր միջազգային հարթակ, ինչպես նաև տեղեկացրեց սեպտեմբերին կայանալիք հոբելյանական գիտաժողովի մասին:

Պրոֆեսոր Ասատրյանի փոխանցմամբ՝ ինստիտուտի գիտական մատենաշարի շրջանակներում տարեկան հրատարակվում է հետազոտությունների շուրջ երեք հատոր, ինչը հազվադեպ երևույթ է ժամանակակից համաշխարհային արևելագիտության մեջ:

Գիտաժողովի ծրագրում ընդգրկված են զեկույցներ տարբեր երկրների, այդ թվում՝ եվրոպական համալսարանների և գիտական կենտրոնների հետազոտողների կողմից: Ելույթների թեմաներն ընդգրկում են հարցերի լայն շրջանակ՝ հնագույն պատմությունից և էթնոգենեզից մինչև արդի էթնոմշակութային գործընթացներ:

Կազմակերպիչները շեշտում են, որ իրանա-կովկասյան շփման գոտու ուսումնասիրությունն առանցքային նշանակություն ունի մշակութային դիֆուզիայի մեխանիզմների, միջլեզվական շփումների և սահմանամերձ շրջաններում բարդ էթնոսոցիալական համակարգերի ձևավորման ըմբռնման համար:

Նշենք, որ գիտաժողովն անցկացվում է Ռուս-Հայկական համալսարանի և ՀՀ Գիտության կոմիտեի աջակցությամբ: